Jak wygląda dalszy rozwój układu pokarmowego płodu podczas 3 miesiąca ciąży?

Przypomnijmy sobie, że w 7 tygodniu rozwoju prenatalnego przełyk osiąga 2mm długości.

W kolejnym tygodniu odtwarza się jego światło (było ograniczone rozrastającym się nabłonkiem walcowatym wielowarstwowym), jak i światło dwunastnicy.

Pamiętacie zapewne o fizjologicznej przepuklinie pępowinowej, która powstała w 6 tygodniu?

Wtedy pętle jelita nie mieściły się w jamie brzusznej zarodka. Otóż, w 10 tygodniu rozwoju nagle wracają one do środka! Jako pierwsze – jelito cienkie (a mianowicie jego ramię głowowe, czyli jego początkowy odcinek) . Zajmuje ono lewą i środkową część jamy brzusznej. Natomiast jelito grube (czyli ramię ogonowe pętli) przed powrotem dokonuje jeszcze kolejnego obrotu o 180° i umiejscawia się po stronie prawej.

W ten sposób, po dwóch obrotach (w sumie o 270°), jelito ślepe wraz z wyrostkiem robaczkowym kieruje się w stronę wątroby, a następnie schodzi do prawego dołu biodrowego, gdzie już zostanie na zawsze 😉

Powstaje też wtedy okrężnica wstępująca, a pęcherzyk żółtkowy i przewód żółtkowy w trakcie powrotu pętli jelitowych do jamy brzusznej tracą z nimi połączenie i zanikają.

Konsekwencją zaniku przepukliny pępowinowej jest zmniejszenie się objętości wątroby (która stanowiła przedtem aż 10% masy ciała całego płodu), zanik śródnercza i ogólne zwiększenie pojemności jamy brzusznej.

Z drugiej strony przewodu pokarmowego też następują wtedy zmiany:

przegroda   moczowo-płciowa dochodzi właśnie do błony stekowej, z którą się łączy i dzięki stek na część przednią i tylną. W ten sposób powstaje krocze,       a układy pokarmowy i moczowo-płciowy zostają od siebie oddzielone.

W 9 tygodniu rozwoju mezenchyma ze smugi pierwotnej namnaża się intensywnie i unosi ektodermę dookoła błony odbytu , która leży w zagłębieniu (w dołku odbytowym, inaczej: w prostnicy). Otaczają ją zgrubienia – fałdy odbytowe. Następnie błona odbytowa pęka i jama owodni uzyskuje połączenie z jelitem tylnym (powstaje kanał odbytu). Na końcu tego tygodnia, otwiera się natomiast połączenie odbytu z odbytnicą .

Pod koniec pierwszego trymestru, w 11 tygodniu po zapłodnieniu, powstają  gruczoły przełyku.

Tworzą je komórki endodermalne, najpierw w błonie śluzowej a następnie również w podśluzowej.

Co takiego dzieje się z powstałymi w 5 tygodniu zawiązkami trzustki?

Zaszły już kolejne zmiany! Od 12 tygodnia rozwoju, z komórek nabłonka małych przewodów trzustkowych (z endodermy) powstają komórki wysp trzustkowych Langerhansa (α,β,δ,γ). Tworzą lite, ograniczone pasma komórkowe leżące między pęcherzykami zewnątrzwydzielniczymi. Jednak zdolność wydzielania hormonów uzyskają one dopiero po 20 tygodniu rozwoju.

Na jakim etapie rozwoju jest ośrodkowy układ nerwowy dziecka, gdy kobieta jest w 3 miesiącu ciąży?

Kiedy kobieta słyszy od ginekologa, że jest w trzecim miesiącu ciąży, jej poczęte dziecko najprawdopodobniej przeżywa swój 7-11 tydzień życia (Jeśli jesteś ciekawy/a dlaczego – zerknij tutaj ;)) 7 i 8 tydzień omawialiśmy dość szczegółowo we wcześniejszych wpisach, dlatego teraz napomkniemy tylko o pojedynczych wydarzeniach z tego okresu. Czytaj dalej Na jakim etapie rozwoju jest ośrodkowy układ nerwowy dziecka, gdy kobieta jest w 3 miesiącu ciąży?

Wiek ciążowy a wiek embrionu.

Wyjaśnijmy jedną ważną rzecz. Inaczej liczy się wiek ciążowy/tygodnie i miesiące ciąży ginekologicznej, a inaczej wiek embriologiczny. Różnica wynosi dwa tygodnie. Decydujące jest wydarzenie, które uznajemy za punkt początkowy. Za początek ciąży ginekologicznej uznaje się pierwszy dzień miesiączki, równoznaczny z pierwszym dniem cyklu, w którym doszło do zapłodnienia. Jest to najpewniejsza, zauważalna dla każdej kobiety data. Natomiast dniem, od którego rozpoczyna się naliczanie wieku embrionu, jest dzień zapłodnienia. Przyjęto, że następuje on 14 dnia cyklu (co oczywiście jest pewną uśrednioną wartością umowną, ponieważ zarówno dzień owulacji, jak i zapłodnienia może być różny u różnych kobiet). Właśnie dlatego, kiedy kobieta kończy pierwszy miesiąc ciąży, wiek embrionu to zaledwie 2 tygodnie, kiedy kończy drugi miesiąc ciąży, embrion ma 6 i pół tygodnia, itd.

Z drugiej strony: jeśli kobieta dowiaduje się, że jest w 6 tygodniu ciąży, znaczy to, że jej zarodek jest w 4 tygodniu życia 🙂

W naszych wpisach (jeśli nie zaznaczymy inaczej) posługujemy się tygodniami w ujęciu embriologicznym.

O migdałach, wyspie i skrzyżowaniu piramid, czyli klimaty ósmego tygodnia.

Kresomózgowie: pod koniec 8 tygodnia ściana półkul mózgu ma trójwarstwową budowę (warstwa wyściółkowa, płaszczowa i brzeżna – różnią się one rozmieszczeniem komórek nerwowych i są wyrazem trwającego rozwoju kory mózgu). Powstają również nowe połączenia: włókna nerwowe neokorteksu (kory nowej, najbardziej wyspecjalizowanej) idą do wzgórza grzbietowego i śródmózgowia.

Ryc.  Czytaj dalej O migdałach, wyspie i skrzyżowaniu piramid, czyli klimaty ósmego tygodnia.

Układ moczowo-płciowy w 8 tygodniu.

Jak zapewne pamiętacie, w procesie rozwoju układu moczowego grzebienie nerkotwórcze powstałe z mezodermy pośredniej różnicują się kolejno w przednercze, śródnercze i nerki ostateczne.  Jedne z nich zanikają w całości, tak jak przednercze występujące tylko w 4. tygodniu, a z innych – śródnercze (obecne jest między końcem 4. a 8 tygodniem rozwoju) – utworzą się struktury niezbędne do pourodzeniowego funkcjonowania układu wydalniczego i rozrodczego.

Czytaj dalej Układ moczowo-płciowy w 8 tygodniu.

Coś bardzo osobistego – czyli o tym jak powstaje nasza twarz.

Jak to się dzieje, że powstają nos i usta?  Skąd biorą się oczy i uszy?

Dziś piszemy właśnie o tym.

Twarz rozwija się najintensywniej od 4. do 10. tygodnia od poczęcia. Cała twarz powstaje z 5 zawiązków: pojedyncza wyniosłość czołowo-nosowa oraz parzyste – wyniosłości szczękowe i wyniosłości żuchwowe. Rozwój twarzy przypomina trochę układanie puzzli – każdy element musi znaleźć się na odpowiednim miejscu i połączyć się z innymi, tak żeby powstała całość. Czytaj dalej Coś bardzo osobistego – czyli o tym jak powstaje nasza twarz.

Serce już dawno bije, ale co w sobie kryje? 7 tydzień.

OPUSZKA SERCA I PIEŃ TĘTNICZY POD KONIEC 7 TYGODNIA

Otwór międzykomorowy zarasta na skutek połączenia się poduszek wsierdziowych i grzebieni opuszki. No dobrze, ale jak do tego dochodzi? Otóż z prawej strony połączonych poduszek wsierdziowych wyłania się błoniasta część przegrody międzykomorowej. Następnie łączy się ona z częścią mięśniową, zamykając połączenie między lewą i prawą komorą. Aorta natomiast łączy się z lewą komorą.

Czytaj dalej Serce już dawno bije, ale co w sobie kryje? 7 tydzień.

Narząd gardłowy, płuca – dalsze zmiany w 7 tygodniu.

OKOLICA JAMY USTNEJ I TWARZY
Zanika przewód tarczowo-językowy, który początkowo łączył przemieszczający się zawiązek tarczycy z rozwijającym się w dolnej części jamy ustnej językiem. Tarczyca, tworząca dwa płaty i cieśń, osiąga swoje ostateczne położenie w przedniej części szyi, poniżej kości gnykowej.
Morfologicznie ukształtowany jest język zbudowany z nasady i trzonu.
W rozwoju twarzy następuje połączenie obu fałdów nosowych środkowych z wyniosłościami szczękowymi, w efekcie czego rozwija się warga górna.

Czytaj dalej Narząd gardłowy, płuca – dalsze zmiany w 7 tygodniu.