Rozwój ucha w 3 miesiącu ciąży.

SŁUCH

Podczas 7 tyg. wzgórki uszne zaczynają się powiększać, różnicować i łączyć ze sobą, aby utworzyć ostateczny kształt małżowiny usznej. Podczas rozwoju twarzy, małżowina uszna będzie stopniowo przemieszczana z jej oryginalnej lokalizacji nisko z boku szyi, w bardziej boczne i górne miejsce. Dlatego u wcześniaków często można zaobserwować niższe położenie uszu. Co więcej, w 8 tygodniu przewód słuchowy zewnętrzny przypomina już zagięty tunel. Przez kilkanaście tygodni pozostaje jednak zaczopowany.

Ucho zewnętrzne to jedna sprawa, ale co dzieje się wewnątrz?


Czytaj dalej Rozwój ucha w 3 miesiącu ciąży.

Kształtowanie układu wzrokowego w trzecim miesiącu.

Generalnie rzecz biorąc, proces tworzenia układu widzenia postępuje od części „zewnętrznych” do „wewnętrznych”: najpierw powstają komórki nerwowe w siatkówce oka i ich synapsy, później podkorowe obszary wzrokowe (ciało kolankowate boczne, wzgórki górne itd.), następnie pierwotna kora wzrokowa w płacie potylicznym i wreszcie wyższe ośrodki wzrokowe w płatach skroniowych i ciemieniowych.

Czytaj dalej Kształtowanie układu wzrokowego w trzecim miesiącu.

Rozwój układu oddechowego płodu w 3 miesiącu ciąży

3 miesiąc dalszych zmian w układzie oddechowym to głównie rozwój tchawicy.

W 8 tygodniu rozwoju widoczne są już zawiązki 16-20 chrząstek tchawicy.  Z kolei w 10 tygodniu, w wyściełającym tchawicę nabłonku pojawiają się migawki.  Natomiast w 12 tygodniu pojawiają się już gruczoły tchawicze. Nadal trwa stadium rzekomogruczołowe rozwoju płuc (do 17 tygodnia).

Płuca 8-tygodniowego zarodka.

W tym okresie może pojawić się bardzo rzadka  wada rozwojowa, mianowicie wrodzona przepona krtani. Momentem, w którym może się ona rozwinąć jest proces kanalizacji krtani w 10 tygodniu rozwoju. Gdy do niego nie dochodzi, błoniasty fałd zwęża światło krtani na wysokości fałdów głosowych.

Jak wygląda dalszy rozwój układu pokarmowego płodu podczas 3 miesiąca ciąży?

Przypomnijmy sobie, że w 7 tygodniu rozwoju prenatalnego przełyk osiąga 2mm długości.

W kolejnym tygodniu odtwarza się jego światło (było ograniczone rozrastającym się nabłonkiem walcowatym wielowarstwowym), jak i światło dwunastnicy.

Pamiętacie zapewne o fizjologicznej przepuklinie pępowinowej, która powstała w 6 tygodniu?

Wtedy pętle jelita nie mieściły się w jamie brzusznej zarodka. Otóż, w 10 tygodniu rozwoju nagle wracają one do środka! Jako pierwsze – jelito cienkie (a mianowicie jego ramię głowowe, czyli jego początkowy odcinek) . Zajmuje ono lewą i środkową część jamy brzusznej. Natomiast jelito grube (czyli ramię ogonowe pętli) przed powrotem dokonuje jeszcze kolejnego obrotu o 180° i umiejscawia się po stronie prawej.

W ten sposób, po dwóch obrotach (w sumie o 270°), jelito ślepe wraz z wyrostkiem robaczkowym kieruje się w stronę wątroby, a następnie schodzi do prawego dołu biodrowego, gdzie już zostanie na zawsze 😉

Powstaje też wtedy okrężnica wstępująca, a pęcherzyk żółtkowy i przewód żółtkowy w trakcie powrotu pętli jelitowych do jamy brzusznej tracą z nimi połączenie i zanikają.

Konsekwencją zaniku przepukliny pępowinowej jest zmniejszenie się objętości wątroby (która stanowiła przedtem aż 10% masy ciała całego płodu), zanik śródnercza i ogólne zwiększenie pojemności jamy brzusznej.

Z drugiej strony przewodu pokarmowego też następują wtedy zmiany:

przegroda   moczowo-płciowa dochodzi właśnie do błony stekowej, z którą się łączy i dzieli stek na część przednią i tylną. W ten sposób powstaje krocze, a układy pokarmowy i moczowo-płciowy zostają od siebie oddzielone.

W 9 tygodniu rozwoju mezenchyma ze smugi pierwotnej namnaża się intensywnie i unosi ektodermę dookoła błony odbytu , która leży w zagłębieniu (w dołku odbytowym, inaczej: w prostnicy). Otaczają ją zgrubienia – fałdy odbytowe. Następnie błona odbytowa pęka i jama owodni uzyskuje połączenie z jelitem tylnym (powstaje kanał odbytu). Na końcu tego tygodnia, otwiera się natomiast połączenie odbytu z odbytnicą .

Pod koniec pierwszego trymestru, w 11 tygodniu po zapłodnieniu, powstają  gruczoły przełyku.

Tworzą je komórki endodermalne, najpierw w błonie śluzowej a następnie również w podśluzowej.

Co takiego dzieje się z powstałymi w 5 tygodniu zawiązkami trzustki?

Zachodzą kolejne zmiany! Od 12 tygodnia rozwoju, z komórek nabłonka małych przewodów trzustkowych (z endodermy) powstaną komórki wysp trzustkowych Langerhansa (α,β,δ,γ). Utworzą lite, ograniczone pasma komórkowe leżące między pęcherzykami zewnątrzwydzielniczymi. Jednak zdolność wydzielania hormonów uzyskają one dopiero po 20 tygodniu rozwoju.

Na jakim etapie rozwoju jest ośrodkowy układ nerwowy dziecka, gdy kobieta jest w 3 miesiącu ciąży?

Kiedy kobieta słyszy od ginekologa, że jest w trzecim miesiącu ciąży, jej poczęte dziecko najprawdopodobniej przeżywa swój 7-11 tydzień życia (Jeśli jesteś ciekawy/a dlaczego – zerknij tutaj ;)) 7 i 8 tydzień omawialiśmy dość szczegółowo we wcześniejszych wpisach, dlatego teraz napomkniemy tylko o pojedynczych wydarzeniach z tego okresu. Czytaj dalej Na jakim etapie rozwoju jest ośrodkowy układ nerwowy dziecka, gdy kobieta jest w 3 miesiącu ciąży?

Wiek ciążowy a wiek embrionu.

Wyjaśnijmy jedną ważną rzecz. Inaczej liczy się wiek ciążowy/tygodnie i miesiące ciąży ginekologicznej, a inaczej wiek embriologiczny. Różnica wynosi dwa tygodnie. Decydujące jest wydarzenie, które uznajemy za punkt początkowy. Za początek ciąży ginekologicznej uznaje się pierwszy dzień miesiączki, równoznaczny z pierwszym dniem cyklu, w którym doszło do zapłodnienia. Jest to najpewniejsza, zauważalna dla każdej kobiety data. Natomiast dniem, od którego rozpoczyna się naliczanie wieku embrionu, jest dzień zapłodnienia. Przyjęto, że następuje on 14 dnia cyklu (co oczywiście jest pewną uśrednioną wartością umowną, ponieważ zarówno dzień owulacji, jak i zapłodnienia może być różny u różnych kobiet). Właśnie dlatego, kiedy kobieta kończy pierwszy miesiąc ciąży, wiek embrionu to zaledwie 2 tygodnie, kiedy kończy drugi miesiąc ciąży, embrion ma 6 i pół tygodnia, itd.

Z drugiej strony: jeśli kobieta dowiaduje się, że jest w 6 tygodniu ciąży, znaczy to, że jej zarodek jest w 4 tygodniu życia 🙂

W naszych wpisach (jeśli nie zaznaczymy inaczej) posługujemy się tygodniami w ujęciu embriologicznym.

O migdałach, wyspie i skrzyżowaniu piramid, czyli klimaty ósmego tygodnia.

Kresomózgowie: pod koniec 8 tygodnia ściana półkul mózgu ma trójwarstwową budowę (warstwa wyściółkowa, płaszczowa i brzeżna – różnią się one rozmieszczeniem komórek nerwowych i są wyrazem trwającego rozwoju kory mózgu). Powstają również nowe połączenia: włókna nerwowe neokorteksu (kory nowej, najbardziej wyspecjalizowanej) idą do wzgórza grzbietowego i śródmózgowia.

Ryc.  Czytaj dalej O migdałach, wyspie i skrzyżowaniu piramid, czyli klimaty ósmego tygodnia.

Układ moczowo-płciowy w 8 tygodniu.

Jak zapewne pamiętacie, w procesie rozwoju układu moczowego grzebienie nerkotwórcze powstałe z mezodermy pośredniej różnicują się kolejno w przednercze, śródnercze i nerki ostateczne.  Jedne z nich zanikają w całości, tak jak przednercze występujące tylko w 4. tygodniu, a z innych – śródnercze (obecne jest między końcem 4. a 8 tygodniem rozwoju) – utworzą się struktury niezbędne do pourodzeniowego funkcjonowania układu wydalniczego i rozrodczego.

Czytaj dalej Układ moczowo-płciowy w 8 tygodniu.