Układ moczowo-płciowy w 8 tygodniu.

Jak zapewne pamiętacie, w procesie rozwoju układu moczowego grzebienie nerkotwórcze powstałe z mezodermy pośredniej różnicują się kolejno w przednercze, śródnercze i nerki ostateczne.  Jedne z nich zanikają w całości, tak jak przednercze występujące tylko w 4. tygodniu, a z innych – śródnercze (obecne jest między końcem 4. a 8 tygodniem rozwoju) – utworzą się struktury niezbędne do pourodzeniowego funkcjonowania układu wydalniczego i rozrodczego.

WIDOK OD STRONY BRZUSZNEJ NA WEWNĘTRZNE NARZĄDY MOCZOWO-PŁCIOWE U ZARODKA, KOLEJNO: 6 i 7 TYGODNIOWEGO. ŚRÓDNERCZA SĄ NARZĄDEM PRZEJŚCIOWYM – WYJAŚNIENIE W TEKŚCIE. Edit: DLA PRZEJRZYSTOŚCI OBRAZKA ŚRÓDNERCZA NARYSOWANO ZA NERKAMI I NADNERCZAMI, ALE TAK NAPRAWDĘ UMIEJSCOWIONE SĄ DO PRZODU OD NICH.

Śródnercze różnicuje się w zależności od płci:
– U CHŁOPCÓW z kanalików śródnercza (płożonych w dolnej części ciała zarodka) powstaną przewodziki odprowadzające jądra, zaś przewody śródnercza rozwiną się w przewody najądrza, nasieniowody, przewody wytryskowe i pęcherzyki nasienne. Powstałe z przewodów śródnercza pączki moczowodowe będą konieczne do powstania i rozwoju nerek ostatecznych (możesz przypomnieć sobie, jak wygląda miejsce odejścia pączka moczowodowego – otoczonego tkanką nerkową – na ostatnim obrazku tutaj);
– natomiast U DZIEWCZYNEK  wszystkie kanaliki śródnercza wraz z przewodami śródnercza zanikną, ale tak jak u płci męskiej z przewodów śródnercza powstaną pączki moczowodowe potrzebne do rozwoju nerek.

W 8/9 tygodniu u zarodków obu płci kończy się również mająca swój początek w 6. tygodniu wędrówka nerek do jamy brzusznej; procesowi temu towarzyszy wydłużanie się moczowodów oraz zmiana unaczynienia nerek. Między ujściem moczowodów a ujściem przewodów śródnercza powstaje trójkąt pęcherza moczowego pokryty początkowo nabłonkiem mezodermalnym, a ostatecznie zaś – endodermalnym wywodzącym się z zatoki moczowo-płciowej.

WIDOK OD STRONY BRZUSZNEJ NA WEWNĘTRZNE NARZĄDY MOCZOWO-PŁCIOWE U ZARODKA, KOLEJNO: 8 i 9 TYGODNIOWEGO. ZWRÓĆ UWAGĘ NA ZMIANĘ UNACZYNIENIA NEREK W TRAKCIE ICH WĘDRÓWKI DO JAMY BRZUSZNEJ.

W gonadach  płci męskiej, z komórek mezodermalnych znajdujących się pomiędzy kanalikami krętymi powstają komórki śródmiąższowe (komórki Leydiga). Wydzielać będą testosteron . To właśnie ten hormon ma wpływ na rozwój przewodów śródnercza w elementy męskiego układu rozrodczego (!), stymuluje też rozwój męskich zewnętrznych narządów płciowych. Natomiast komórki nabłonka kanalików krętych jądra (komórki Sertolego lub sustentocyty) zaczną wydzielać czynnik MIF/AMH hamujący rozwój przewodów przyśródnerczowych u zarodków płci męskiej, zapobiegając zatem rozwojowi narządów płciowych żeńskich.

Rozwój gonad żeńskich rozpocznie się w kolejnych tygodniach.

WIDOK OD STRONY BRZUSZNEJ NA WYBRANE ELEMENTY CIAŁA 7-TYGODNIOWEGO ZARODKA. PŁEĆ GENETYCZNA JEST ZDETERMINOWANA JUŻ W MOMENCIE POCZĘCIA (XX DZIEWCZYNKI, LUB XY CHŁOPCY), ALE BIOLOGICZNIE DOPIERO PO OK. 7 TYGODNIU HORMONY WYDZIELANE U ZARODKÓW PŁCI MĘSKIEJ WYSTYMULUJĄ ROZWÓJ ŚRÓDNERCZY W NARZĄDY PŁCIOWE MĘSKIE ORAZ SPOWODUJĄ ZANIK PRZEWODÓW MULLERA. Z KOLEI U DZIEWCZYNEK ZANIKNĄ ŚRÓDNERCZA, A PRZEWODY MULLERA DADZĄ POCZĄTEK JAJOWODOM, MACICY I GÓRNEJ CZĘŚCI POCHWY.