Jak wygląda dalszy rozwój układu pokarmowego płodu podczas 3 miesiąca ciąży?

Przypomnijmy sobie, że w 7 tygodniu rozwoju prenatalnego przełyk osiąga 2mm długości.

W kolejnym tygodniu odtwarza się jego światło (było ograniczone rozrastającym się nabłonkiem walcowatym wielowarstwowym), jak i światło dwunastnicy.

Pamiętacie zapewne o fizjologicznej przepuklinie pępowinowej, która powstała w 6 tygodniu?

Wtedy pętle jelita nie mieściły się w jamie brzusznej zarodka. Otóż, w 10 tygodniu rozwoju nagle wracają one do środka! Jako pierwsze – jelito cienkie (a mianowicie jego ramię głowowe, czyli jego początkowy odcinek) . Zajmuje ono lewą i środkową część jamy brzusznej. Natomiast jelito grube (czyli ramię ogonowe pętli) przed powrotem dokonuje jeszcze kolejnego obrotu o 180° i umiejscawia się po stronie prawej.

W ten sposób, po dwóch obrotach (w sumie o 270°), jelito ślepe wraz z wyrostkiem robaczkowym kieruje się w stronę wątroby, a następnie schodzi do prawego dołu biodrowego, gdzie już zostanie na zawsze 😉

Powstaje też wtedy okrężnica wstępująca, a pęcherzyk żółtkowy i przewód żółtkowy w trakcie powrotu pętli jelitowych do jamy brzusznej tracą z nimi połączenie i zanikają.

Konsekwencją zaniku przepukliny pępowinowej jest zmniejszenie się objętości wątroby (która stanowiła przedtem aż 10% masy ciała całego płodu), zanik śródnercza i ogólne zwiększenie pojemności jamy brzusznej.

Z drugiej strony przewodu pokarmowego też następują wtedy zmiany:

przegroda   moczowo-płciowa dochodzi właśnie do błony stekowej, z którą się łączy i dzieli stek na część przednią i tylną. W ten sposób powstaje krocze, a układy pokarmowy i moczowo-płciowy zostają od siebie oddzielone.

W 9 tygodniu rozwoju mezenchyma ze smugi pierwotnej namnaża się intensywnie i unosi ektodermę dookoła błony odbytu , która leży w zagłębieniu (w dołku odbytowym, inaczej: w prostnicy). Otaczają ją zgrubienia – fałdy odbytowe. Następnie błona odbytowa pęka i jama owodni uzyskuje połączenie z jelitem tylnym (powstaje kanał odbytu). Na końcu tego tygodnia, otwiera się natomiast połączenie odbytu z odbytnicą .

Pod koniec pierwszego trymestru, w 11 tygodniu po zapłodnieniu, powstają  gruczoły przełyku.

Tworzą je komórki endodermalne, najpierw w błonie śluzowej a następnie również w podśluzowej.

Co takiego dzieje się z powstałymi w 5 tygodniu zawiązkami trzustki?

Zachodzą kolejne zmiany! Od 12 tygodnia rozwoju, z komórek nabłonka małych przewodów trzustkowych (z endodermy) powstaną komórki wysp trzustkowych Langerhansa (α,β,δ,γ). Utworzą lite, ograniczone pasma komórkowe leżące między pęcherzykami zewnątrzwydzielniczymi. Jednak zdolność wydzielania hormonów uzyskają one dopiero po 20 tygodniu rozwoju.