Rozwój ucha w 3 miesiącu ciąży.

SŁUCH

Podczas 7 tyg. wzgórki uszne zaczynają się powiększać, różnicować i łączyć ze sobą, aby utworzyć ostateczny kształt małżowiny usznej. Podczas rozwoju twarzy, małżowina uszna będzie stopniowo przemieszczana z jej oryginalnej lokalizacji nisko z boku szyi, w bardziej boczne i górne miejsce. Dlatego u wcześniaków często można zaobserwować niższe położenie uszu. Co więcej, w 8 tygodniu przewód słuchowy zewnętrzny przypomina już zagięty tunel. Przez kilkanaście tygodni pozostaje jednak zaczopowany.

Ucho zewnętrzne to jedna sprawa, ale co dzieje się wewnątrz?


Przekrój przez rozwijające się ucho: zewnętrzne, środkowe i wewnętrzne u progu 3 miesiąca życia wewnątrzmacicznego.

Na początku 5 tygodnia zwyczajny, błoniasty pęcherzyk uszny – w najbliższym czasie zacznie przechodzić przeobrażenia, a od 8 tygodnia jego ścianki będą chrzęstnieć.

9nieco 

Zachęcamy do przypomnienia sobie poprzednich wpisów, np.  z 6 (nieco więcej  także o innych elementach drogi słuchowej) i 8 tygodnia.

U 10-tygodniowego płodu zróżnicowane są już elementy narządu równowagi: grzebienie bańkowe (w bańkach kanałów półkolistych) i plamki statyczne (w łagiewce i woreczku). Ponadto, przewód ślimakowy (narząd słuchu) ma już wszystkie swoje zwoje (w liczbie 2,5 -2,75 ;o) – ale rośnie nadal, aż do połowy ciąży. Powierzchnia brzuszna przewodu ślimakowego grubieje i można podzielić ją na część wewnętrzną (błona pokrywająca) i część zewnętrzną (rozwijający się narząd spiralny (Cortiego)). Jeśli jesteście ciekawi, jak wygląda przekrój przez jeden zwój rozwiniętego ślimaka, oto on:

Przekrój przez dojrzały zwój ślimaka.

Tymczasem, wracamy do 7 tygodnia. Komórki przewodu ślimakowego właśnie różnicują się, aby utworzyć narząd spiralny Cortiego. Jak widać na obrazku, struktura ta będzie zawierać czuciowe komórki włoskowe (słuchowe). Co ciekawe, cała pula 16 tys. komórek włoskowych (w każdym przewodzie ślimakowym) dojrzewa pomiędzy 3 a 5 miesiącem życia płodowego. Jakie niby znaczenie będą mieć w późniejszym życiu jakieś włoski? Okazuje się, że zasadnicze. Fala dźwiękowa wytworzona przez wypowiedziane słowo, śpiew słowika lub hiphopowe bity zostaje „zgarnięta” przez małżowinę uszną i przetransportowana przez przewód słuchowy zewnętrzny. Wywołuje drgania błony bębenkowej, następnie trzech kolejnych kosteczek słuchowych i błony podstawnej w narządzie Cortiego (wewnątrz ślimaka). Ruch błony postawnej (na obrazku) powoduje ugięcie się WŁOSKÓW komórek słuchowych, co z kolei wywołuje przesunięcia jonów przez błonę tychże komórek i przekazanie impulsu wzdłuż ich aksonów – które składają się na nerw ślimakowy. I jesteśmy w domu!  Nerwem ślimakowym (który łączy się jeszcze z pokrewnym nerwem przedsionkowym) informacja dźwiękowa biegnie do wyższych ośrodków w mózgu, pozwalając nam na jej świadomy odbiór. Dodajmy, że czuciowe komórki włoskowate w różnych regionach ślimaka będą aktywowane przez fale dźwiękowe o różnej częstotliwości. Komórki włoskowate powstają stopniowo, od podstawy do szczytu, w związku z czym elementy służące do odbioru tonów niższych (powstające początkowo właśnie u podstawy przewodu ślimakowego), wypierane są na coraz odleglejsze pozycje w przewodzie ślimakowym. Co prawda, pod koniec 3 miesiąca ciąży ucho anatomicznie wydaje się już prawie gotowe do działania, jednak na pierwsze reakcje płodu na dźwięki trzeba będzie jeszcze trochę poczekać.

Bonusik. W 9 tygodniu w rejonie ucha środkowego (okolice kosteczek słuchowych) tworzą się dwa mięśnie: napinacz błony bębenkowej (z mezodermy pierwszego łuku gardłowego; będzie unerwiany przez nerw V) i mięsień strzemiączkowy (z mezodermy drugiego łuku gardłowego; będzie unerwiany rzez nerw VII) – notabene, młoteczek i kowadełko powstały z pierwszego łuku, a strzemiączko z drugiego łuku.

RÓWNOWAGA

Jak się okazuje, komórki włoskowe są popularne w całym błędniku . W części należącej do układu przedsionkowego (kanały półkoliste, woreczek i łagiewka), komórki podobne do komórek słuchowych w ślimaku tworzą się pomiędzy 7. a 14. tygodniem życia wewnątrzmacicznego. Nie tracąc czasu na próżnowanie, od razu stymulują komórki nerwu przedsionkowego do wysyłania wypustek w ich stronę, aby mogły się z nimi synaptycznie połączyć.

Nerw przedsionkowy zaczyna się mielinizować jako pierwszy w całym mózgu, czyli pod koniec pierwszego trymestru ciąży.

Zdolność utrzymywania równowagi jest jedną z najwcześniej dojrzewających, zaraz po wrażliwości na dotyk, funkcji sensorycznych. Dzięki temu płód może bardzo wcześnie odruchowo reagować na niektóre bodźce – na stymulację ruchową zaczyna reagować już w 10 tygodniu!