O migdałach, wyspie i skrzyżowaniu piramid, czyli klimaty ósmego tygodnia.

Kresomózgowie: pod koniec 8 tygodnia ściana półkul mózgu ma trójwarstwową budowę (warstwa wyściółkowa, płaszczowa i brzeżna – różnią się one rozmieszczeniem komórek nerwowych i są wyrazem trwającego rozwoju kory mózgu). Powstają również nowe połączenia: włókna nerwowe neokorteksu (kory nowej, najbardziej wyspecjalizowanej) idą do wzgórza grzbietowego i śródmózgowia.

Ryc. 

Jeśli chcesz prześledzić dynamikę zmian struktur mózgowia i przypomnieć sobie na czym polegała rola chociażby… podwzgórza, porównaj z wpisem z 7 tygodnia!

Ciało migdałowate – struktura kształtem przypominająca migdał, obecna tylko u ssaków, umiejscowiona parzyście w głębi mózgu, odpowiadająca za emocje i kontakty społeczne –  w 8 tygodniu ma minimum cztery własne jądra (jądrami nazywamy tu ważniejsze skupiska komórek w ośrodkowym układzie nerwowym).

Formuje się móżdżek (jego warstwa pośrednia i warstwa komórek – późniejszych komórek Purkinjego). Makroskopowo móżdżek obecny jest jedynie jako płytka, połączona przez pęczki włókien ze śródmózgowiem i tyłomózgowiem.

Obecne są sploty naczyniówkowe komory IV i komór bocznych. Jak już wspominaliśmy, rolą splotów naczyniówkowych jest produkcja płynu mózgowo-rdzeniowego. Wytwarzają go bezpośrednio do układu komorowego, czyli wolnych przestrzeni w mózgu, w których się znajdują.

Ok. 50 dnia rozwoju. Poziom przekroju – jak pokazano linią przerywaną na poprzednim obrazku. Prążkowie – jedno z jąder mózgowia, odpowiada za właściwe ukierunkowanie i natężenie ruchu.

W pewnym obszarze kory, symetrycznie z prawej i lewej strony kresomózgowia, formuje się płytka– zalążek wyspy. W dalszym rozwoju, z powodu wolniejszego wzrostu wyspy, zostanie ona przykryta przez korę sąsiadujących płatów (tzw. wieczka: czołowe, czołowo-ciemieniowe i skroniowe).

Formuje się tętnica łącząca przednia.

W mózgowiu, w wyniku przechodzenia niektórych szlaków włókien nerwowych na przeciwległą stronę, mamy różne SKRZYŻOWANIA.

Dla przykładu, w ósmym tygodniu jest już obecne skrzyżowanie piramid Cheopsa. Niee, nie Cheopsa 😉 Piramidami nazywamy wyniosłości, widoczne na przedniej części mostu i rdzenia przedłużonego, a utworzone przez licznie nagromadzone tu włókna komórek nerwowych. Droga tych włókien jest bardzo długa, biegnie bowiem od ciał neuronów w korze mózgu, aż do ciał kolejnych neuronów (tzw. ruchowych), które umiejscowione są dopiero w istocie szarej rdzenia kręgowego! Ta ścieżka odpowiedzialna będzie za przekazywanie impulsów z kory ruchowej (generowanych dzięki świadomej decyzji, np.: „teraz podniosę rękę”), aż do narządu wykonawczego (czyli mięśni ramienia, unerwianych przez wychodzący z rdzenia kręgowego nerw ruchowy).

Skrzyżowanie bierze się stąd, że na granicy mózgowia i rdzenia kręgowego większość włókien przechodzi na drugą stronę. Dlatego jeśli podnieśliśmy prawą rękę, wiemy, że impuls do tego wygenerowała lewa półkula mózgu. W praktyce klinicznej nagły paraliż prawej strony ciała nasuwa podejrzenie udaru w lewej półkuli mózgu.

Podsumowując, do zakończenia 8 tygodnia struktury mózgowia są mniej więcej na swoim miejscu. Co za tym idzie, u niespełna 2-miesięcznego zarodka drogi i jądra układu nerwowego są podobne do tych obecnych u noworodka! Czyż to nie zachwycające?

Co więcej, powyższy fakt ujawnia się w niebagatelny sposób. Właśnie w tym okresie po raz pierwszy można zaobserwować u dziecka ruchy oddechowe, kontakt ręka-twarz, przeciąganie się i obracanie, a także ruchy szczęką.