Na jakim etapie rozwoju jest ośrodkowy układ nerwowy dziecka, gdy kobieta jest w 3 miesiącu ciąży?

Kiedy kobieta słyszy od ginekologa, że jest w trzecim miesiącu ciąży, jej poczęte dziecko najprawdopodobniej przeżywa swój 7-11 tydzień życia (Jeśli jesteś ciekawy/a dlaczego – zerknij tutaj ;)) 7 i 8 tydzień omawialiśmy dość szczegółowo we wcześniejszych wpisach, dlatego teraz napomkniemy tylko o pojedynczych wydarzeniach z tego okresu.

49 dnia po zapłodnieniu cewa nerwowa jest już wyraźnie podzielona na 5 pęcherzyków mózgowych. Po 7 tygodniu wzgórze rośnie nieproporcjonalnie i staje się największym elementem międzymózgowia.

U embrionu 8-tygodniowego (który kończy okres zarodkowy i ma 27-31 mm długości) są obecne prymitywne wzory pól czuciowo-ruchowych w korze mózgu, określone główne przedziały międzymózgowia i śródmózgowia, a tyłomózgowie i rdzeń kręgowy mają segmentalną organizację.

RDZEŃ KRĘGOWY

W 9 tygodniu można wyróżnić kanał środkowy oraz (parzyście) róg tylny (czuciowy) i przedni (ruchowy). Podczas gdy mózg nadal tworzy swój ostateczny kształt, rdzeń kręgowy jest już dobrze uformowany i nawet zaczyna funkcjonować – to on kieruje pierwszymi ruchami płodu, tj: skłonienia głowy, zgięcia kończyn, proste odruchy bezwarunkowe.

przekrój przez rdzeń kręgowy zarodka 9-tygodniowego. Na całej długości rdzenia znajduje się 31 par nerwów rdzeniowych, które unerwiają (lub będą unerwiać) kolejne grupy mięśni i obszary skóry. W istocie białej biegną drogi nerwowe wzdłuż rdzenia kręgowego.

Nie bez znaczenia jest też fakt, że w 10 tygodniu przyspiesza proces tworzenia połączeń nerwowo-mięśniowych (powstaje ich 3 razy więcej niż w poprzednim tygodniu).

KRESOMÓZGOWIE

Z warstwy płaszczowej zaczynają wywędrowywać komórki ku powierzchni mózgowia, tworząc warstwę korową. W 2-3 miesiącu pojawia się tzw. kora stara w okolicy węchomózgowia i hipokampa. Przy końcu 10 tygodnia są już widoczne elementy międzymózgowia, m. in.: ciała suteczkowate, szyszynka, tylny płat przysadki, bruzda oczna, spoidło tylne i spoidło uzdeczki oraz ciała kolankowate (te ostatnie są elementem drogi wzrokowej i słuchowej).

Przekrój przez mózgowie 10-tygodniowego zarodka. Możesz porównać z obrazem mózgowia zarodka w 8 tygodniu życia.

PRAWY DO LEWEGO

Jak wiele organów w naszym ciele, mózg także ma swoją prawą i lewą stronę. Funkcję łącznika pomiędzy nimi stanowią SPOIDŁA. Są to szlaki istoty białej, czyli drogi nerwowe pomiędzy bliźniaczymi strukturami prawej i lewej części mózgu. Rozwijają się ze zgrubienia w głowowym końcu kresomózgowia. Większą część tego zgrubienia stanowi tzw. blaszka krańcowa. W 7 tygodniu rozwija się pierwszy szlak, czyli spoidło przednie. Łączy ono między sobą opuszki węchowe i ośrodki węchowe obu półkul. Podczas 9 tygodnia pomiędzy prawym i lewym hipokampem (struktura odpowiedzialna głównie za pamięć) formuje się spoidło hipokampa. Kilka dni później zaczyna formować się masywne, zakrzywione ciało modzelowate, które łączy prawą i lewą półkulę mózgu na ich całej długości. Pierwsza pojawia się przednia część ciała modzelowatego.

Obraz mózgowia 11-tygodniowego zarodka – na poziomie linii przerywanej z poprzedniego obrazka.

PRZYSADKA

Kieszonka Rathkego (już oddzielona od zatoki ustnej) łączy się z lejkiem przysadki. W 10 tygodniu przysadka zaczyna wydzielać hormon wzrostu i ACTH.

MÓŻDŻEK

Od 11 tygodnia rosnący móżdżek zaczyna uwypuklać się grzbietowo, tworząc uwypuklenie w głowowej części tyłomózgowia. Od 3 miesiąca po zapłodnieniu szczeliny dzielą móżdżek na płaciki i zakręty.