FAS, czyli Płodowy Zespół Alkoholowy

powiedzieliśmy sobie już jak alkohol dostaje się z krwi matki do organizmu dziecka. dobrze, ale czy jest on rzeczywiście aż tak bardzo szkodliwy?

Alkohol może powodować: wolniejszy rozwój fizyczny dziecka w łonie mamy, wady różnych narządów (w zależności od czasu, w którym mama wypiła alkohol), pełnoobjawowy FAS bądź inne zaburzenia zaliczane do FASD (Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych), może być też przyczyną poronienia lub urodzenia martwego dziecka oraz przedwczesnego porodu. Najbardziej narażony na działanie alkoholu jest MÓZG – rozwija się bowiem przez całą ciążę oraz długo po narodzinach. Działanie alkoholu na układ nerwowy obejmuje: niszczenie komórek nerwowych (neuronów), połączeń między nimi (synapsy), komórek odżywiających neurony (astrocyty) oraz osłonek mielinowych. Na poniższym możemy zaobserwować jak drastyczne zmiany zachodzą w rozwoju mózgu zaburzonym przez alkohol. Po lewej – mózg prawidłowo rozwijającego się, sześciotygodniowego dziecka, po prawej – mózg dziecka w tym samym wieku, jednak z Płodowym Zespołem Alkoholowym.

Zdjęcie pochodzi z Internetu (http://www.faslink.org/fasmain.htm)

Czytaj dalej FAS, czyli Płodowy Zespół Alkoholowy

O FAS od początku, czyli jak alkohol dostaje się do organizmu dziecka

Zanim powiemy sobie o Płodowym Zespole Alkoholowym, zacznijmy od alkoholu.

Po wypiciu alkohol bardzo szybko wchłania się (już w jamie ustnej!) i w ciągu kilku minut od wypicia znajduje się we krwi matki. Specjalnym narządem, który łączy organizm matki z organizmem dziecka jest (jak z pewnością dobrze pamiętamy) łożysko. To dzięki niemu do krwioobiegu dziecka zostają dostarczone niezbędne substancje odżywcze oraz tlen (pamiętajmy, że w brzuchu mamy dziecko nie oddycha, ale pływa w płynie owodniowym). W przeciwną stronę przechodzą produkty przemiany materii oraz dwutlenek węgla. Niestety, przez łożysko z łatwością mogą przenikać także inne substancje, takie jak niektóre leki, narkotyki, składniki dymu tytoniowego oraz alkohol.

Czytaj dalej O FAS od początku, czyli jak alkohol dostaje się do organizmu dziecka

Przysadka, pęcherzyki mózgowe i inne cudowności układu nerwowego.

TAJEMNICE POCHODZENIA PRZYSADKI

PRZYSADKA MÓZGOWA jest małym, niepozornym narządem wydzielania wewnętrznego, umiejscowionym na dolnej powierzchni mózgu. Jej części składowe to: płat przedni i tylny oraz część środkowa. Płat przedni i część środkowa wytwarzają i wydzielają różne hormony, zawiadujące gospodarką hormonalną całego organizmu, tj.: hormon wzrostu, prolaktynę, TSH, ACTH, FSH, LH, endorfiny, melanotropinę. Płat tylny natomiast, jest nazywany „nerwową” częścią przysadki – jego zadaniem jest bowiem przechowywanie i uwalnianie hormonów (wazopresyny i oksytocyny), które są najpierw wytwarzane przez położoną nad nim inną ważną część mózgowia: podwzgórze. Czytaj dalej Przysadka, pęcherzyki mózgowe i inne cudowności układu nerwowego.

ZAPROSZENIE NA KONFERENCJĘ: Ciąża bez alkoholu – dziecko bez FAS

Zapraszamy serdecznie na konferencję naukowo-szkoleniową „Ciąża bez alkoholu – dziecko bez FAS”, będącą częścią iv pomorskich obchodów światowego dnia fas.

Jako członkowie SKN „Embriologia” zajmujemy się również tematem Płodowego Zespołu Alkoholowego (FAS), prowadząc z młodzieżą lekcje w szkołach, w ramach współpracy z Fundacją „Trzeźwość”. Możemy całym sercem polecić przedstawionych poniżej prelegentów i zachęcić wszystkich pracowników służby zdrowia, pomocy społecznej, oświaty, kuratorów sądowych – zatrudnionych w placówkach woj. pomorskiego oraz rodziców – mieszkańców woj. pomorskiego do uczestnictwa. Pamiętajmy, że na wystąpienie FAS ma wpływ wyłącznie decyzja matki o sięgnięciu po alkohol w ciąży, a nasze działania profilaktyczne, mające na celu uświadamianie społeczeństwa zwiększają liczbę zdrowych, uśmiechniętych, prawidłowo rozwijających się dzieci.

Wydarzenie odbędzie się w 8 września 2017r. w sali widowiskowej im. Lubomira Szopińskiego w Kościerzynie (ul. 3 maja 9). Udział w konferencji jest bezpłatny, poniżej zamieszczamy więcej informacji oraz link do formularza rejestracyjnego.

Czytaj dalej ZAPROSZENIE NA KONFERENCJĘ: Ciąża bez alkoholu – dziecko bez FAS

Witamy w 5 tygodniu! Układ krwionośny.

PODZIAŁ PRZEDSIONKÓW

Jak już wiemy, w 4 tygodniu rozwoju dochodzi do połączenia komórek przegrody pierwotnej przedsionków z poduszkami wsierdzia, wskutek czego otwór pierwotny zarasta. W tym samym czasie kiedy powstaje otwór wtórny, po prawej stronie przegrody pierwotnej tworzy się przegroda wtórna. Wzrasta ona ku dołowi przykrywając część otworu wtórnego. W ten sposób powstaje OTWÓR OWALNY, czyli skośna szczelina przykryta zastawką, która jest pozostałością przegrody pierwotnej. Czytaj dalej Witamy w 5 tygodniu! Układ krwionośny.

Podsumowujemy 4. tydzień rozwoju!

Na początku 4. tygodnia rozwoju zarodek ma 3-4 mm długości. W wyniku fałdowania utworzone zostały: fałd głowowy i ogonowy. W odcinku głowowym możemy wyróżnić: pęcherzyk oczny, płytkę uszną oraz dwie pierwsze pary łuków gardłowych. Powstają również pierwsze pary somitów. Należy pamiętać o tworzeniu się w tym okresie cewy nerwowej i o niezastąpionym udziale kwasu foliowego w jej prawidłowym różnicowaniu (przypominamy o jego suplementacji w okresie przedkoncepcyjnym oraz w pierwszych tygodniach ciąży w ramach profilaktyki zmniejszającej ryzyko wystąpienia wad cewy nerwowej!). Czytaj dalej Podsumowujemy 4. tydzień rozwoju!

Rozwój układu krwionośnego w 4 tygodniu rozwoju – zaczyna bić serce!

Rozwój układu krwionośnego, a szczególnie serca, w tym okresie jest bardzo dynamiczny! Prześledźmy go w miarę po kolei.

Jak pamiętamy, w 20. dniu po zapłodnieniu drogą waskulogenezy powstały dwie cewy sercowe (wsierdziowe). Taki stan rzeczy nie trwa jednak zbyt długo, bo już w 22. dniu łączą się one w jedną cewę sercową (wsierdziową). Jej ściana składa się z wsierdzia (znajdującego się od wewnątrz) i śródsierdzia (na zewnątrz) oraz ułożonej pomiędzy nimi substancji galaretowatej. Wkrótce – na zewnątrz – powstanie nasierdzie. 22. dnia po zapłodnieniu serce zbudowane jest z opuszki, komory pierwotnej i przedsionka pierwotnego.  W tym dniu serce ok. 3-milimetrowego zarodka ZACZYNA BIĆ!!! Czytaj dalej Rozwój układu krwionośnego w 4 tygodniu rozwoju – zaczyna bić serce!

Dalszy rozwój układu nerwowego i początki narządów zmysłów – dalszy ciąg 4. tygodnia

W 4. tygodniu głowowy odcinek cewy nerwowej tworzy trzy uwypuklenia – pęcherzyki mózgowe: przodomózgowie, śródmózgowie i tyłomózgowie. W związku z utworzeniem fałdu głowowego zarodka, widoczne stają się również dwa zgięcia cewy nerwowej – szyjne i głowowe.

O NEURULACJI wspomnieliśmy już przy okazji 3. tygodnia rozwoju. Podczas procesu formowania cewy nerwowej łączenie się ze sobą fałdów nerwowych rozpoczyna się w 22. dniu w okolicy przyszłej szyi zarodka i postępuje równocześnie w dwóch przeciwnych kierunkach: dogłowowo oraz doogonowo. Dzieje się tak do momentu, aż pozostaną tylko dwa otwory:  na samej górze (przedni otwór nerwowy) i na dole (tylny otwór nerwowy).

Co więcej, ich zamknięcie odbywa się w konkretnych dniach: otwór przedni zamyka się w 25.-26. dniu po zapłodnieniu, a otwór tylny – dwa dni później.

Do prawidłowego przebiegu tego procesu, niezbędna jest odpowiednia ilość kwasu foliowego (jest on jedną z witamin z grupy B). Z uwagi na to, że odpowiednia ilość tej witaminy w organizmie kobiety jest niezbędna podczas tworzenia i rozwoju cewy nerwowej, czyli w czasie, kiedy większość matek nie zdaje sobie jeszcze nawet sprawy z tego, że jest w ciąży – wszystkim kobietom w wieku rozrodczym, które mają możliwość zajścia w ciążę, zaleca się suplementację 0,4 mg kwasu foliowego dziennie!

Czytaj dalej Dalszy rozwój układu nerwowego i początki narządów zmysłów – dalszy ciąg 4. tygodnia

Zmiany, zmiany… – czyli: zaczynamy najbardziej dynamiczny okres rozwoju!

Na początku 4. tygodnia rozwoju zarodek ma 3-4 mm długości. Jego ciało jest już pokryte jedną warstwą komórek ektodermalnych.

W 4. tygodniu powstaje narząd gardłowy, który jest strukturą przejściową. Oznacza to, że istnieje tymczasowo w życiu płodowym po to, żeby wytworzyć „dorosłe” narządy głowy i szyi. Ten narząd składa się z łuków gardłowych, kieszonek, bruzd i błon. Pod koniec 4. tygodnia widoczne są wyraźnie cztery pary łuków gardłowych. Piąta i szósta para łuków nie jest widoczna na zewnątrz. Do każdego łuku dochodzą naczynia krwionośne oraz nerw. Co ciekawe, mięśnie, które powstaną np. z I łuku gardłowego są unerwione przez gałązki tego nerwu – tak jest już do końca życia dorosłego! Czytaj dalej Zmiany, zmiany… – czyli: zaczynamy najbardziej dynamiczny okres rozwoju!