6 tydzień – tym razem trawienie i oddychanie

UKŁAD ODDECHOWY

Płuca znajdują się stale w stadium rzekomogruczołowym. Zostaną w nim do 17 tygodnia rozwoju – w tym okresie płód przedwcześnie urodzony nie jest zdolny do życia. Wciąż trwają kolejne dychotomiczne podziały pączka płucnego.

UKŁAD POKARMOWY

W 6 tygodniu następuje dalszy wzrost przełyku. Dynamiczny wzrost okolicy głowowej zarodka oraz zstępowanie serca i płuc sprawia, że już w 7 tygodniu rozwoju długość przełyku jest znaczna! Gdy zarodek miał 5mm jego przełyk był długości  450µm – u 10mm zarodka osiąga już 2mm! Dwunastnica jest wciąż niedrożna przez intensywnie wzrastający do jej środka nabłonek endodermalny (co trwa od 5 do 8 tygodnia rozwoju).  W wątrobie rozpoczyna się proces hemopoezy (czyli powstawania komórek krwi) – ta ważna rola decyduje do dużym rozmiarze tego narządu.

Rozwijające się pierwotne jelito środkowe przemienia się bardzo szybko. W końcu powstać mają z niego: jelito cienkie, jelito ślepe z wyrostkiem robaczkowym, część wstępująca jelita grubego i 2/3 prawe okrężnicy poprzecznej.  Dlatego najpierw wydłużające się jelito środkowe tworzy pętlę w kształcie litery U – pierwotną pętlę jelitową.  Na jej szczycie znajduje się ujście przewodu żółtkowego, a w jej środku dwie tętnice żółtkowe, które zespolą się tworząc tętnicę krezkową górną (tę, którą każdy z nas już maJ) . Jednak ramiona tej pętli nie rozwijają się równomiernie.  Na początku 6 tygodnia rozwoju pętla jelita środkowego nie mieści się w pierwotnej jamie brzusznej – wnika więc do bliższej części sznura pępowinowego. Występuje FIZJOLOGICZNA PRZEPUKLINA.  Głowowa część pętli rozwija się bardziej intensywnie i wytwarza wtórne pętle jelita czczego i część jelita krętego.  Natomiast część ogonowa wydłuża się nie tworząc pętli. Powstaną z niej: druga część jelita krętego, jelito ślepe z wyrostkiem robaczkowym i jelito grube, do 2/3 części dalszej poprzecznicy. Pętle jelita znajdujące się w przepuklinie pępkowej dokonują obrotu o 90° w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, wokół wspomnianej wcześniej tętnicy krezkowej górnej. W 10 tygodniu nastąpią kolejne obroty (tym razem przyszłego jelita grubego), gdy jelita z powrotem schowają się do jamy brzusznej rozwijającego się płodu.  W końcowej części pętli ogonowej jelita środkowego tworzy się małe, stożkowate zgrubienie – zawiązek jelita ślepego i wyrostka robaczkowego (ZACHYŁEK KĄTNICZY). Wyrostek rośnie bardzo szybko, a u noworodków jego wielkość jest niewspółmierna do pozostałych części układu pokarmowego.

Jelito pierwotne tylne unaczynione jest przez tętnicę krezkową dolną.  Jego końcowa część rozszerza się i tworzy stek, nadal zamknięty jak wcześniej wspominaliśmy – błoną stekową. Stek zostaje podzielony na część grzbietową i brzuszną przez rozrastającą się mezenchymę, która tworzy przegrodę moczowo-odbytową. Znajduje się ona między jelitem tylnym a omocznią i rośnie w kierunku błony stekowej. Po przedzieleniu steku wspomnianą przegrodą, w 7 tygodniu rozwoju z części grzbietowej powstanie kanał odbytowo-odbytniczy, a z części brzusznej – zatoka moczowo-płciowa.